هرساله با نزدیک شدن به ایام محرم مردم نقاط مختلف ایران از جمله یزد با آداب و رسوم خاصی به استقبال محرم می روند

در استان یزد شور حسینی در مردم به ویژه جوانان و نوجوانان با سیاه پوش کردن هر کوی و برزن، برافراشتن پرچم ها و بیرق سیاه به یاد مظلومیت امام حسین و خاندانش در کوچه ها وخیابان از روزهای قبل محرم نمایان و شهر به استقبال محرم می رود
مراسم های روضه خوانی، سخنرانی، دست های سینه زنی و زنجیرزنی یزد از شهرت خاصی برخوردارند و از هیات های معروف یزد می توان هیات فهادان، علقمه، خلف باغ، باغ گندم، بعثت، خرمشاه، گنبدسبز، پنبه کاران و مسجدجامع را نام برد
نخل برداری

نخل برداری از مهمترین آداب عزاداری در استان یزد می باشد که اوج و شکوه عزداری مردم این خطه کویری است
این نخل معمولا از جنس چوب است و مراسم نخل برداری از ویژگیهای منحصر به فرد محرم و عزاداری در یزد است. یزدی‌ها شبه تابوتی (نخل) را به دوش می کشند که یادآور تابوتی است که پیکر امام حسین (ع) در آن از میدان جنگ به مزار همیشگی‌اش منتقل شد؛ حمل این تابوت در بین مراسم‌های مختلف محرم از کارهای اصلی و اساسی به شمار می‌رود
نخلها در دیگر ایام سال بدون تزئیین در کنار حسینه ها، تکایا و میادین بزرگ شهر قرار دارند و سنبل عشق و ارادت مردم یزد به امام حسین(ع) به شمار می روند و مردم نسبت به آن احترام وارادت خاصی قائل هستند
نخل های میدان بعثت، امیر چخماق و میدان امام تفت از جمله نخل های معروف یزد هستند و مراسم نخل برداری عصر روز عاشورای میدان امام تفت که تا غروب روز عاشورا ادامه دارد از شکوه وجلال خاصی برخوردار است
البته نخل های میدان امیرچقماق و بعثت یزد در چندسال گذشته به دلیل جلوگیری از آسیب های احتمالی به این آثار گرانسنگ تاریخی و مذهبی برداشته نشده است
مراسم نخل برداری با حضور خیل عظیم عزاداران حسینی انجام می شود و هرکس با نیت خاص در این مراسم شرکت می کند، اقلیت های مذهبی به ویژه زرتشتیان یزد نیز مراسم عزاداری امام حسین و نخل برداری را به نظاره نشسته وبه مظلومیت حسین و خاندان او اشک می ریزند
نخلها در دیگر ایام سال بدون تزئیین در کنار حسینه ها، تکایا و میادین بزرگ شهر قرار دارند و سنبل عشق و ارادت مردم یزد به امام حسین(ع) به شمار می روند و مردم نسبت به آن احترام وارادت خاصی قائل هستند
مراسم روضه خوانی
مراسم های روضه خوانی در یزد از بعد از نماز صبح تا پاسی از شب در حسنیها، تکایا و مساجد و برخی منازل و اماکن موقوفه با شور و شکوه خاصی برگزار می شود
عزاداری را از حسینیه خود شروع می کرده و به همراه دسته و شبیه های خود به سمت میدان امیر چخماق روانه می شده؛ در آنجا نخل را می بوسیده به دور کلک آن می چرخیده و پس از عزاداری باشکوه و نمایشی باز می گشته است؛ هیأت پشت باغ از معروفترین هیئت هاست.
در یزد نیز مانند بسیاری از شهرهای کشور، هیئت‌های عزاداری در قالب هیئت سینه‌زنی و زنجیر زنی تشکیل می‌شود. قدمت برخی از هیئت‌های استان یزد به قرن‌ها می‌رسد که آداب و سنن و حتی تجهیزات عزاداری نسل به نسل به یادگار گذاشته شده است به گونه‌ای که حفظ و صیانت از آن سرلوحه کار دست‌اندرکاران هیئت‌های عزداری در هر دوره است
نام بسیاری از هیئت‌ها برگرفته از محله و شهر است و جالب آنکه در برخی از هیئت‌هایی که گروه سنی خاصی در آن حضور می‌یابند نامی در حد سنین یاران و فرزندان حضرت ابا عبدالله را دارا هستند که می‌توان به هیئت «علی اصغر» مربوط به سنین کودکان و یا «قمر‌بنی هاشم» برای جوانان نام برد البته بدیهی است که اختصاص گروه سنی خاص به هیئت‌ها نمادین بوده و در تمام هیئت‌های کودک، خردسال نوجوان، جوان، میانسال و پیرمردان دوشادوش هم به عزاداری می‌پردازند
از مجالس معروف روضه خوانی و قدیم یزد می توان مسجد مصلی عتیق، خانه امام حسینی ها، مسجد شاه طهماسب، مسجد بیاق خاق و حسینیه صفار را نام برد
پرسه‌زنی در تاسوعا//میعادگاه هیئت‌های مذهبی

پرسه‌زنی در روز تاسوعا هم از سنت‌هایی است که در تاسوعای هر سال هیئت‌های عزاداری هر محله و یا شهر در خانه متوفیان در آن سال هجری شرکت کرده و ضمن عزاداری و نوحه‌سرایی برای آن دوستدار امام حسین (ع) طلب عفو و بخشش می‌کنند که به نام پرسه‌زنی مشهور است. عاشورا نیز تکیه گاه‌ها و حسینیه‌های محلات و شهرها که در آن به تعزیه خوانی و سوگواری عمومی پرداخته می‌شود، میعادگاه هیئت‌های عزادار است
دسته سقا
در مراسم عزاداری امام حسین(ع)، گروهی از نوجوانان لباس سیاه می‌پوشند و لنگ قرمزی دور کمر خود می‌بندند. آن‌ها مشک روی دوش گذاشته و بازوبندی از قرآن‌مجید را که با پولک‌های رنگارنگ و برگ‌های فلزی نقره‌ای رنگ تزیین شده، بر کتف خود می‌بندند و در صفی منظم با ذاکر و سردسته خود هم خوانی می‌کنند. اگر فصل گرما باشد یکی دو نفر هم در پشت صف با مشک پر از آب و یا شرب گلاب به اهل مجلس و عزاداران آب می‌دهند. آن‌ها آب را در جام ابوالفضل(ع) ریخته و به مردم تعارف می‌کنند. دسته سقای یک علم چهارگوش دوپایه و یا یک علم سه‌گوش با تمثال حضرت ابوالفضل(ع) را با خود حمل می‌کنند
کتل بستن

در یزد به اسب زین کرده‌ای که به طرز خاص آراسته شده و پیشاپیش دسته عزاداری حرکت می‌کند، «کتل» می‌گویند. گاهی به گردن این اسب چند شال،‌ترمه یا ابریشمی به رنگ‌های سبز و سرخ آویزان کرده و سر و صورت حیوان را با چند قطعه آیینه کوچک، نگین، قرآن و ... آذین می‌نمایند و گاه بنا بر سلیقه شخصی و به تعبیری دیگر، پارچه سفید خون‌آلودی را بر پشت حیوان می‌کشند و چند قطعه چوب رنگ شده قرمز به نشانه تیر و پیکان در پارچه فرو می‌کنند. هم چنین کبوتر زنده‌ای را که با رنگ قرمز آغشته شده نیز بر پشت اسب می‌گذارند. افسار این اسب یا کتل همواره در دست محافظ آن است و جلو دسته سینه‌زنی حرکت می‌کند و محافظ آن مرتب سر و صورت حیوان را نوازش می‌کند. این حرکت نمادین را «اسب و کتل» می‌نامند

آش حسین

شبیه آش گندم و تقریبا با همان مواد است در فیروزآباد تاپیش از این فقط شب تاسوعا و اربعین می پختند ولی در سال های اخیر محدودیت زمانی ندارد (البته در طول 2 ماه محرم و صفر) و مناسبت آن منوط به میزان نذورات است
آيين چاووش خواني
آيين «چاووش‌خواني» نيز از ديگر آيين‌هاي يزدي‌ها در ماه محرم  است. اين آيين‌ كه در مناسبت‌هاي ديگر مانند رمضان نيز برگزار مي‌شود، همزمان با آيين «پرسه‌زني» ولي با وسعتي بيشتر برگزار مي‌شود.
در اين مراسم، چاووش‌خوان به بالاي بلندي مي‌رود و با خواندن اشعاري در رثاي امام حسين (ع)، مردم را از آمدن ماه محرم آگاه مي‌كند.
تعزيه خواني

صبح روز عاشورا مراسم تعزيه خواني در اغلب نقاط استان يزد برگزار مي‌شود و در اين روز تعزيه‌خوان ها وقايع عاشورا را بازسازي مي‌كنند.
مراسم تعزيه از ورود "شمر" به صحنه كربلا آغاز مي‌شود و تا شهادت امام حسين(ع) ادامه دارد و تمامي گفتگوهاي ميان افراد به صورت شعر رد و بدل مي‌شود.
سيزده محرم در يزد

مردم مومن استان يزد از ديرباز در روز ۱۳محرم كه آن را سوم امام‌حسين(ع) نيز مي‌خوانند به برگزاري مراسم‌هاي مختلف عزاداري و به خصوص نخل‌برداري در گوشه و كنار شهر و در محلات مختلف مي‌پردازند و به مقام والاي شهداي كربلا اداي احترام مي‌كنند.
مردم ولايتمدار يزد در آييني كهن، مصادف با روز 13محرم با راه اندازي دستجات سينه زن و زنجيرزن و حضور در مسجد ملااسماعيل نسبت به برپايي مجلس عزاداري حضرت امام حسين (ع) و ياران و اصحاب وفادارش اقدام مي كنند.
اين مراسم معنوي از ابتداي صبح آغاز و تا برگزاري نماز جماعت ظهر و عصر در اين مكان مقدس ادامه خواهد داشت.
در روز سيزده محرم و سومين روز شهادت امام حسين (ع) در برخي نقاط استان يزد مراسم ويژه "هيات بني اسد" برگزار مي‌شود.
در اين روز ، عهرساله با نزدیک شدن به ایام محرم مردم نقاط مختلف ایران از جمله یزد با آداب و رسوم خاصی به استقبال محرم می روند.